غلامعلى صفايى

162

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى )

صحت قول جمهور است . بعضى از آن مواضع عبارتند از : 1 - آيهء شريفهء : وَ لَوْ أَنَّنا نَزَّلْنا إِلَيْهِمُ الْمَلائِكَةَ وَ كَلَّمَهُمُ الْمَوْتى وَ حَشَرْنا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا ما كانُوا لِيُؤْمِنُوا ( الأنعام / 111 ) معناى آيه : « و اگر همانا ما ملائكه نازل كنيم بسوى آنان و مردگان با آنان به سخن درآيند و به آنان هرچيزى كه ميل دارند بدهيم نمىباشند اين گونه كه ايمان بياورند » . 2 - آيهء شريفهء : وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ ( لقمان / 27 ) معناى آيه : « و اگر همانا آنچه در زمين از درختان هست قلم گردند و دريا زياد شود بعد از آن به هفت دريا ، كلمات و نعمات خداوند را نمىشود شمرد » . 3 - سومين مثال پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم درباره زينب بنت عبد اللّه بن أسد مخزومى است ، شايان ذكر است « عبد اللّه » فرزند حليمه و برادر رضاعى پيامبر است و همسر او « ام سلمه » بعد از مرگ عبد اللّه ، به همسرى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم درآمد و دختر خود نيز به خانه پربركت پيامبر عظيم الشأن صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آورد ، بنابراين پيامبر به دو دليل نمىتوانست با زينب ازدواج كند : 1 - دختر برادر رضاعى بودن ، 2 - دختر زن خود بودن ، كه به آن « ربيبه » گفته مىشود و حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در جواب كسانى كه مىگفتند : چرا شما با زينب ازدواج نمىكنيد ، پاسخ داد : « فإنّها لو لم تكن ربيبتي في حجري ما حلّت لي إنّها لابنه أخي من الرّضاعة » « 1 » بيانه أنّ كل شىء : مصنف هم‌اكنون در بيان بطلان قول جمهور دربارهء كيفيت دلالت « لو » شرطيه ماضويه بر امتناع و همچنين استدلال به اين سه دليل شريف در

--> ( 1 ) - سنن ابن ماجه : 1 / 624 ح 1939 .